Trang chủ / Stock / Tâm lí đám đông khi thị trường ở vùng đỉnh

Tâm lí đám đông khi thị trường ở vùng đỉnh

Không phải ngẫu nhiên mà dòng họ Kennedy trở thành một gia tộc danh giá ở Mỹ. Có lẽ nhân vật mang họ Kennedy được nhiều người Việt Nam biết đến nhất chính là cố Tổng thống John F. Kennedy. Tuy nhiên, người có công lớn đưa dòng họ này trở thành một danh gia vọng tộc như vậy thì ít người để ý, đó chính là người cha của cố Tổng thống Mỹ, ông Joseph P. Kennedy Sr.

Ông Joseph kiếm được rất nhiều tiền bằng cổ phiếu khi đầu tư vào những năm 1920 khi thị trường chứng khoán Mỹ ở vào thời “hoàng kim”. Chỉ số Dow Jones tăng từ khoảng 100 điểm năm 1924 lên gần 400 điểm vào giữa năm 1929, tức là gần 4 lần. Tất nhiên ở thời điểm ấy ai cũng kiếm được tiền và mọi người đều lên cơn điên chứng khoán. Sau đó, như tất cả chúng ta đều biết, là cuộc Đại suy thoái lớn nhất thế kỉ 20 những năm 1929-1933 và góp phần dẫn đến Thế chiến II. Ngày 3/9/1929, Dow Jones đạt đỉnh là 381 điểm. Đáy được thiết lập 3 năm sau đó, ngày 8/7/1932, khi chỉ số này chỉ còn 41 điểm, tương đương giảm gần 90%.

Nhưng ông Joseph đã thoát được kiếp nạn đó và trở thành một trong những người giàu nhất nước Mỹ, góp phần lớn công sức giúp cậu con trai trở thành Tổng thống Mỹ sau này.

Làm thế nào vậy?

Ông đã bán toàn bộ danh mục của mình chỉ vài ngày trước khi thị trường sụp đổ. Chuyện kể rằng một lần khi đến phố Wall làm việc, ông gặp một cậu bé đánh giày. Trong khi đang đánh giày cho Joseph, cậu ta thao thao bất tuyệt về thị trường chứng khoán đang tăng mạnh ra sao và thậm chí còn “phím hàng” cho ông. Nên nhớ rằng lúc đó Joseph đã là một nhà đầu tư lão luyện và thậm chí là giám đốc một ngân hàng nhỏ ở phố Wall. Sau khi nghe câu chuyện của cậu bé, ông Joseph không nói gì, lẳng lặng ra về và đặt lệnh bán toàn bộ danh mục. Phần còn lại của câu chuyện, như chúng ta đã biết, đã trở thành lịch sử.

Vì sao ông Joseph lại làm như vậy? Đó là vì ông nghĩ rằng khi ngay cả đến một cậu bé đánh giày cũng có thể kể tường tận rành mạch mọi diễn biến của thị trường và thậm chí còn có thể phím hàng cho ông, thì tức là thị trường chứng khoán đã trở nên quá đại chúng và không còn cơ hội để lên tiếp nữa. Đến đây chúng ta sẽ nhớ lại một câu nói quen thuộc của Sir Templeton rằng “Thị trường con bò (uptrend) sinh ra trong sự bi quan, lớn lên trong sự hoài nghi, trưởng thành trong sự lạc quan và chết đi trong sự hưng phấn”. Tất nhiên là những nhà đầu tư huyền thoại này suy nghĩ giống nhau.

Bernard Baruch, một huyền thoại khác của phố Wall, đã tả lại cảnh trước khi thị trường sụp đổ thế này “Những người lái taxi khuyên bạn nên mua mã nào. Cậu bé đánh giày tóm tắt lại các tin tức tài chính nổi bật trong ngày khi đang làm bóng đôi giày của bạn. Một người ăn xin thường xuyên trú ngụ ở góc đường trước văn phòng của tôi giờ phím hàng cho tôi và có khi là còn đang tiêu những đồng tiền mà tôi và những người khác “cống nạp” cho ông ta trên thị trường. Đầu bếp của tôi cũng có tài khoản chứng khoán và theo dõi sát sao bảng giá hàng ngày. Nhưng lợi nhuận ảo của cô ấy đã nhanh chóng bị thổi bay mất sau đợt khủng hoảng năm 1929, tiếc thay”.

Một trong những tín hiệu ưa thích của giới traders chính là trang bìa các tạp chí tài chính danh tiếng. Năm 1979, trang bìa tờ BusinessWeek có nhan đề “Cái chết của cổ phiếu”. Thập kỉ 1970 là thập kỉ tệ hại đối với thị trường Mỹ và chỉ số Dow lúc đó đang ở khoảng 800 điểm. Tuy nhiên, năm 1979 cũng chính là năm đáy của thị trường và chứng khoán Mỹ đã có hai thập kỉ liền đi lên, kết thúc bằng cơn điên bong bóng dot.com nổi tiếng những năm 2000. Thậm chí Hollywood cũng tham gia vào những cơn điên chứng khoán kiểu này bằng những bộ phim và chương trình truyền hình về tài chính của mình. “Đỉnh cao” là bộ phim “Wall Street” với ngôi sao Michael Douglas nổi tiếng. Mặc dù ra rạp vào tháng 12/1987, hai tháng sau ngày Thứ hai đen tối, bộ phim được bấm máy, tất nhiên là trước đó, trong khi cả xã hội Mỹ điên đảo với bong bóng thị trường chứng khoán. Còn hôm nay? Show truyền hình “Shark Tank” có phải là ví dụ điển hình không nhỉ? :p Mặc dù không trực tiếp làm về chứng khoán, nhưng mọi kênh tài chính đầu tư đều có liên quan với nhau, phải không bạn?

Quay trở lại với thị trường chứng khoán Việt Nam. Tâm lý của đa số mọi người gần đây là gì? Bán là thua, mua là thắng. Thị trường sẽ sớm vượt đỉnh lịch sử thôi. Dòng tiền khỏe kinh khủng, điều chỉnh là cơ hội. Năm nay còn rất nhiều game, thị trường sẽ phải lên thôi..

Có vẻ như mọi người đã quá tự tin rồi chăng? Thị trường không “phải” lên hay “phải” xuống gì cả, vì chả có ai hay sức mạnh nào có thể điều khiển được Mr. Market. Nên nhớ rằng Ngài Thị trường thực chất là một thằng cha rất dở hơi và ẩm ương theo thời tiết, ngày hôm nay có thể rất hưng phấn nhưng ngày mai đã lạnh như băng, hôm nay thì bi quan gần chết nhưng mai lại hớn hở như chưa hề có cuộc chia ly.

Ở Việt Nam chúng ta chưa có những tờ báo kinh điển như BusinessWeek, nhưng điều tôi lo ngại nhất chính là những bài báo kiểu như thế này (trong ảnh đính kèm, cùng đăng ngày 29/1/2018). Hôm đó cũng chính là đỉnh tạm thời của VNINDEX cho đến giờ phút này với mức cao là 1130 điểm, đó cũng là ngày mà tôi viết tút ## This is IT ## (chém gió một tí, các bạn đừng ném nhiều đá tội nghiệp :p). Điều lo ngại thứ nhì? Chính là gặp một cậu bé đánh giày có thể kể vanh vách mọi diễn biến của thị trường và phím hàng nóng như một nhà đầu tư lão luyện..

“Hãy tham lam khi người khác sợ hãi và sợ hãi khi người khác tham lam.” – Warren Buffett.

Good luck, traders!

Tác giả: Lucas Trader – stockbook.vn

Giới thiệu về Văn Phương

Văn Phương
Là một người bình thường, thích làm những việc bình thường cho mình và mọi người

Bình luận